L i n d a D u i t s

Beste wethouder: jongeren zijn jong, maar niet debiel

De Haagse wethouder Rabin Baldewsingh startte de campagne ‘gezond is vet‘ om jongeren te vertellen dat overgewicht slecht is. Nu is er sowieso al geen jongere die denkt dat dik zijn begerenswaardig is, maar de campagne, maar de campagne van Baldewsingh faalt op meer punten. Het is een toonbeeld van hoe je jongeren juist niet moet aanspreken. Bovendien wekt de campagne de indruk dat de overheid het individu volledig aansprakelijk maakt voor zijn uiterlijk. Slecht nieuws voor jongeren die gepest worden op school. In de rubriek Het Duel van de Volkskrant schreef ik een boze brief aan Baldewsingh om hem uit te leggen waarom zijn campagne de problematiek verergert. De reactie van Baldewsingh is kenmerkend voor politici: hij gaat om geen enkel punt in en houdt vol dat zijn campagne dik in orde is.

Toekomstscenario’s webcare bij de overheid

De overheid is druk bezig met webcare. Daartoe is een netwerk in het leven geroepen dat ervoor moet zorgen dat verschillende ministeries, diensten en andere overheidsinstellingen kennis en ervaringen op het gebied van webcare met elkaar delen. Het netwerk organiseert verschillende activiteiten.

Tijdens een meerdaagse training verzorgde ik een workshop toekomstscenario’s. Op basis van DESTEP-methode gingen ambtenaren gestructureerd nadenken over hoe de wereld mogelijk kan veranderen, en wat dit zou betekenen voor webcare van de overheid in 2020.

De datingsite als valse belofte van vooruitgang

Wie Game of Thrones kijkt weet dat het huwelijk een manier is om allianties te smeden. In traditionele samenlevingen worden huwelijken bekokstoofd. De beroemde antropoloog Claude Levi-Strauss constateerde dat in premoderne gemeenschappen vrouwen gebruikt worden als ruilmiddel, vergelijkbaar met eten. Gelukkig leven wij in Nederland onder moderniteit. Individuen zoeken nu zelf een partner, zonder (veel) bemoeienis van ouders. Als iemand er niet in slaagt om tijdens studie, werk of discobezoek een geschikt exemplaar te bemachtigen, is daar altijd nog het internet. De datingsite is onmiskenbaar een modern verschijnsel, een uitvloeisel en kenmerk van de moderniteit.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (12): Customer media en branded journalism

Ongeveer dertig procent van de berichten in Nederlandse kranten is geschreven door PR-bureaus. Bedrijven, organisaties en overheden maken zelf media, zoals de Kampioen. Televisieprogramma’s als Life & Cooking worden gesponsord of staan zelfs helemaal in dienst van een merk. De grens tussen journalistiek en commercie vervaagt. Reden voor de Mediadoctoren om zich hierover te buigen. Luisteren en meer info hier.

Twitter is niet zuur

Dit weekend sprak de Nederlandse Twittersfeer zich uit tegen het Koningslied. Dit was aanleiding voor het NCRV-radioprogramma Knooppunt Kranenbarg om zich af te vragen waarom Twittter vaak zo zuur is. Ik werd geïnterviewd en gaf aan dat er geen onderzoek bestaat waaruit blijkt dat dat zo is. Sentimentanalyses laten nooit een dergelijk eenduidig beeld zien. Wel waant iedereen zich op Twitter recensent, van de politiek, van de media. Omdat mensen kritisch zijn associëren met negatieve aspecten benoemen kan het hierdoor zijn dat er meer negatieve uitspraken dan complimenten gedaan worden. Rond het Koningslied werden er echter vooral veel grappen gemaakt. Die waren tegen het lied en speelden niet op de persoon. Anonimiteit draagt bij aan een negatief klimaat, maar de norm op Twitter is meer en meer dat je onder eigen naam schrijft.

De uitzending is hier terug te beluisteren. Het item met mij begint op 165:46 (en is niet het item onderaan). 

Een begerenswaardige single zijn doe je zo

Datingsites zijn marktplaatsen. Je kunt er snuffelen door singles die beschikbaar zijn voor liefde, romantiek of seks. Allemaal proberen ze zichzelf zo goed mogelijk te verkopen. Profielen zijn voorzien van een foto en een aantal doorzoekbare kenmerken, zoals lengte, haarkleur en kinderwens. Singles vertellen wie ze zijn door te schrijven over hun werk, vrije tijd, lievelingsboeken, -muziek, en -films, dromen en voorkeuren. Sommige singles zijn daarbij meer begerenswaardig dan andere. Die singles zijn de kwaliteitssingles: de meest waardevolle, de beste, de schaarste. Wie zijn dat precies? En hoe houdbaar is dat idee?

Continue Reading →

MOOCs en de commercialisering van de universiteit

Het lijkt zo perfect, gratis onderwijs dat voor iedereen toegankelijk is. Dit is de belofte van de MOOC, de Massive Open Online Course. Maar wat zo mooi lijkt, is een teken aan de wand. Voor NRC Handelsblad schreef ik een opiniestuk waarin ik waarschuw voor de nadelen van de MOOC. De MOOC is vooral een vorm van reclame, een manier van het versterken van de merkwaarde. De MOOC is indicatief voor de commercialiseringsgolf waarin universiteiten zich bevinden. Daarbij gaat om zaken als imago, rendement en profilering, maar heel duidelijk niet om het belangrijkste: de kwaliteit van het universitair onderwijs.

In defence of Justin Bieber: why Anne Frank would have been a belieber

Anne Frank was a teenager avant la lettre. Though the word did not come into use until the 1950s, Anne embodied it in the 1940s. She had crushes on boys the way 13-year-olds crush on boys. She had a troublesome relationship with her parents, whom she felt did not understand her. She idolized movie stars, and put their cut-out pictures up on her bedroom wall. She dreamt of being a model and making it big in Hollywood. If she was 13 today, Anne Frank would have been a belieber.

Continue Reading →

Rammelende teelballen: over de mythe van de biologische klok

In de natuur heb je paringsdrang en nestdrang. De combinatie van die twee stelt de voortplanting veilig. Met de komst van betrouwbare anticonceptie heeft de mens de natuur overwonnen. De zucht om te seksen is er nog wel, maar de drift om een nestje te bouwen is nu optioneel. Zolang je niet zwanger wordt, duikt die namelijk niet op. Bij mensen is er nog aandrang, die bekend staat als de biologische klok. Vrouwen zouden automatisch baby’s willen maken. Dit idee van een kriebelend ovarium is een fictie, die bovendien – zo blijkt nu uit onderzoek – ook kwetsend is voor mannen.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (11): Games en de mainstream

Er bestaat een hardnekkig stereotype over ‘de gamer’, hoewel statistieken dat beeld allang tegenspreken. Heeft dit misschien iets te maken met de tegenstelling bestaan tussen ‘casual’ en ‘hardcore’ games? Tegenwoordig zijn er naast games ter ontspanning ook serieuze games, waarmee chirurgen bijvoorbeeld leren opereren. Is het tijdperk nabij dat we het medium als meer zien dan puzzelspelletjes of gewelddadige shooters? Samen met studiogast David Nieborg (journalist, consultant, maar bovenal onderzoeker op het gebied van games) buigen de mediadoctoren zich over de vraag of games inmiddels mainstream zijn geworden. Luisteren en meer info hier.

Online vertrouwen en gemeenschappen

Online ontstaan allerlei nieuwe samenwerkingsverbanden, zoals crowdfunding en sites als Airbnb.com. In een TED-talk stelt Rachel Botsman dat reputatie de munteenheid van die nieuwe economie is. Ik was te gast bij het radioprogramma OBA Live om hierover te spreken. Aan bod kwamen onder andere de achterhaalde tegenstelling tussen online en ‘In Real Life’, de onwenselijkheid van een supersite waarop je reputatie wordt bijgehouden en het onderzoeksinzicht dat we minder Facebooken dan we denken. De uitzending is terug te kijken.

Meisjes als onophoudelijke bron van zorg

Bij de Lentiz Onderwijsgroep was ik in het studium generale te gast om te spreken over meisjescultuur. Hoe is meisjescultuur door de jaren heen onderzocht en welke rol spelen media en seksualiteit daarin? Na een overzichtslezing gingen de deelnemende docenten in drie discussierondes aan de slag met actuele kwesties: social media stress, de Facebookmoord en bangalijsten. Wat was daarvan en wat zeggen zulke zorgen nu over de staat van meisjescultuur? Er is een complilatievideo gemaakt van mijn lezing:

Continue Reading →

Narcistisch zeiken over foto’s van meisjes

Wie herinnert zich sugababes en superdudes nog? Deze sites waren populair in het midden van de jaren ’00. Meisjes danwel jongens plaatsten er hun foto en op die foto’s kon je stemmen. Jongeren vonden het leuk– volwassenen vonden het huiveringwekkend. In 2007 was ik op een conferentie waar een onderzoeker vol afschuw zulke profielfoto’s van meisjes toonde, afkomstig van een vergelijkbare site uit een ander land. Slide na slide werd duidelijk dat meisjes zulke foto’s op een vergelijkbare manier maakten: hoofd een beetje schuin, borst naar voren en de ogen verleidelijk in de camera gericht. Het oordeel van de onderzoeker was hard: het internet was een plek waar meisjes zich onderwierpen aan stereotiepe vrouwelijkheid.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (10): Reality TV en echtheid

Sinds reality-TV in de jaren ’90 zijn intrede maakte, is het genre alomtegenwoordig op televisie. De formats verschillen – van spelshow tot docusoap – maar het genre kenmerkt zich door een relatie met de werkelijkheid. Het zou gaan om echte mensen met echte emoties. Toch is niet alles wat je ziet echt: reality-TV kent scripts. In de tiende aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over de echtheid van reality-TV. Luisteren en meer info hier.

Instagram beschermt tegen verkrachting

“Camera’s waken over u en onze veiligheid” staat er op borden waarmee cameratoezicht zowel wordt aangekondigd als gelegitimeerd. Dat voelt vaak helemaal niet zo: het is een vorm van in de gaten gehouden worden die de meeste mensen onprettig vinden. Surveillance op het internet wordt vrijwel altijd negatief beschouwd: hoe waarborg je privacy, hoe zorg je dat ongewenste informatie verdwijnt, hoe voorkom je identiteitsfraude? Toch zitten er ook goede kanten aan surveillance. In Amerika zorgden Instagram en YouTube ervoor dat een afschuwelijke daad – die helaas veel te gangbaar is – niet ongestraft kon gaan.

Continue Reading →

Het seksualiseringsdebat snakt naar feministische analyse

Woensdag 20 maart organiseerde debatplatform deBuren samen met het Vrouwen Overleg Komitee een avond over seksualisering. Ik was gevraagd om de avond in te leiden, zowel met een opiniestuk als met een presentatie voorafgaand aan het debat met Marjolein van Bavel (schreef thesis over zelfseksualisering van Playboy-modellen) en Murielle Scherre (lingerieontwerpster, auteur en presentatrice). Op basis van mijn wetenschappelijk onderzoek naar meisjescultuur betoogde ik dat in het seksualiseringsdebat feministische inbreng naar de achtergrond is verdwenen. Het debat zou nu veel winnen bij feministische analyse. Zo gaat het nu eenzijdig over media-invloed, in ogenschijnlijk neutrale psychologische taal. De bredere patriarchale machtsstructuur blijft zo buiten schot.

Continue Reading →

Communicatiewetenschappers zouden meer media moeten maken

Voor Onder Mediadoctoren sprak ik met Medium Online, het magazine van Communicatiewetenschap aan de UvA. Het interview ging onder andere over hoe moeilijk het is om als afgestudeerde CW’er vakliteratuur te blijven volgen en over wetenschap op het internet. Vooral probeerde ik studenten en collega-docenten te enthousiasmeren om zelf media te gaan maken. Een blog of podcast is zo opgezet. Het stuk staat online.

Journal rankings schadelijk voor de wetenschap

Het beeld van de professor die zijn dagen slijt op een zolderkamertje in de ivoren toren en eens per tien jaar een boek schrijft is allang achterhaald. De invoering van marktdenken aan de universiteit heeft ertoe geleid dat wetenschappers afgerekend worden op hun output. Omdat wetenschappelijke productie nooit alleen maar over hoeveelheid kan gaan, was er behoefte aan een manier om de kwaliteit van die productie vast te stellen en telbaar te maken. Dat heeft vorm gekregen in een classificatiesysteem, de journal rankings. Dit systeem kent echter vele gebreken en is – zo stellen onderzoekers nu – zelfs gevaarlijk.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (9): Online en offline nieuws

Tegenwoordig hoef je niet meer te wachten tot de krant in de bus valt om het nieuws te volgen. Kranten hebben ook websites, maar heel veel stukken uit de papieren krant staan niet online. Op de sites van verschillende kranten vind je dezelfde nieuwsberichten, afkomstig van het ANP. De papieren krant biedt daarentegen een bepaalde eigen autoriteit. Voor de lezer zijn deze verschillen vaak niet zichtbaar. In de negende aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over de verschillen tussen de papieren krant en de website van die krant, in doelgroep, in redacties, in inhoud en in de manier van lezen. Luisteren en meer info hier.

De dood van Facebook is een kwestie van geduld

Facebook is een bijzonder onsympathiek merk. Hoewel meer dan een miljard mensen een account hebben, gaat het gebruik gepaard met enorm veel haat. Bij iedere ronde veranderingen aan de site zweren veel mensen dat ze hun account gaan opzeggen. Toch lijkt de grote uittocht tot nu toe uit te blijven. Facebook heeft zichzelf zowel onmogelijk als onmisbaar gemaakt, gelijk de NS. Er zijn desalniettemin meerdere aanwijzingen dat de populariteit van Facebook tanende is en dat de site langzaam verandert in een spookstad. Het tij is gekeerd.

Continue Reading →

Drijvende krachten achter jongerencultuur

Jongeren en media worden vaak met elkaar verbonden. Hoe terecht is dat verband? Op een studiedag voor docenten van de HAS Hogeschool verzorgde ik een workshop over hedendaagse jeugdcultuur. Wat zijn de drijvende krachten achter de continue veranderingen in jeugdcultuur en hoe groot is het aandeel van media en technologie daarin? We ontleedden deze thematiek door op basis van wetenschappelijk onderzoek te kijken naar de relatie tussen jeugdcultuur en media in het verleden, heden en toekomst. Zo werden gefundeerd een aantal mythes bediscussieerd, zoals die van ‘de jongerencultuur’, digital natives en de tegenstelling tussen de virtuele wereld en ‘IRL’. Bekijk powerpoint op Slideshare.

Facebook is aan het verdwijnen

Op DiepOnderzoek.nl schreef ik over onderzoek van Pew Internet over Facebook-pauzes. Naar aanleiding hiervan sprak ik kort met het Parool over het eind van Facebook, over afleiding, de rol van ouders en privacy. [niet online]

De zucht om alles verslaving te noemen

Masturberen was vroeger gewoon een zonde. Maar de kerk gaat met zijn tijd mee. HetReformatorisch Dagblad noemde deze week het niet kunnen stoppen met masturberen een verslaving. Dit sluit aan bij de mode: in onze huidige therapiesamenleving worden allerlei gedragingen bestempeld als verslaving die vroeger nooit zo gezien werden: liefdesverslaafd, informatieverslaafd of gameverslaafd.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (8): Homoseksualiteit

BNH’ers worden ze genoemd: Bekende Nederlandse Homo’s. André van Duin, Marc-Marie Huijbregts, Jamai. Er bestaan zelfs lijstjes waarop dit wordt aangeven. Waar is het goed voor dat we weten wat de seksuele oriëntatie is van bekende Nederlanders? Draagt dit bij aan homoacceptatie? En maakt het daarbij uit of die representatie stereotype is, zoals bij Albert Verlinde en Geer & Goor? In de achtste aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over homoseksualiteit in de media. Luisteren en meer info hier.

Waarom Lodewijk Asscher geen bankiers vangt

Moderniteit en onzekerheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vroeger – in tijden waarin traditie overheerste – kende iedereen zijn plaats en doel in de samenleving. De zoon van de smid werd ook smid en het geloof gaf houvast. Toen kwam de moderniteit met al haar veranderingen en gingen we zoeken naar onze identiteit. Moderniteit is ook onlosmakelijk verbonden met migratie. Industrialisatie, mechanisering en digitalisering hebben ertoe geleid dat mensen wegtrokken uit dorpen. Eerst naar de stad, maar in toenemende mate ook naar andere landen.

Continue Reading →

Porno-angst maakt blind voor porno-voordeel

Soms is het verhelderend de zaken eens anders te bekijken. Je hoort altijd argumenten tegen porno en pornoficatie, waarop vervolgens wordt gereageerd. Ik vond het verfrissend om eens te beginnen met argumenten voor porno en pornoficatie, om daar dan vervolgens kritisch naar te kijken. Dat was de bedoeling van mijn bijdrage aan de Volkskrant van 9 februari. Naar aanleiding van Brian McNairs boek Porno? Chic! besprak ik of porno de wereld beter heeft gemaakt.

Voor Renate van der Zee is het onacceptabel om over porno te praten zonder de oude argumenten en daarom presenteert ze in een opiniebijdrage het een welbekende rijtje argumenten afgeleid van het oude antiporno-adagio ‘porn is the theory, rape is the practice’. Porno is volgens haar om drie redenen mensonterend: vrouwen die in de porno-industrie werken zouden dat vaak tegen hun zin doen, er bestaat porno die wordt aangeprezen als verkrachting, en hardcore porno zou mannen aanzetten vrouwen als objecten te behandelen. Dat een discussie oud is, betekent niet dat we hem niet moeten voeren. Graag reageer ik daarom op Van der Zee.

Continue Reading →

Vrouwelijke politici winnen het niet met charme

Vlak voor de verkiezingen organiseerde Women Inc een talkshow over vrouwen in media en politiek. Heeft de manier waarop vrouwelijke politici zichzelf presenteren in de media gevolgen voor hun politieke carrière? Moet je ja zeggen tegen Pauw & Witteman als ze aangeven dat ze graag een vrouw aan tafel hebben? Moet je je uiterlijk inzetten om spreektijd te krijgen? En geldt dit op zelfde wijze voor uiteenlopende vrouwen als Liesbeth van Tongeren en Marleen Barth? In het panel zaten tien experts, waaronder één man. Tien panelleden is veel, zeker wanneer de meningen uiteenlopen. Al snel werd er dan ook door elkaar heen gesproken. Het duurde vervolgens niet lang tot iemand – ik weet niet meer wie – zei dat het podium een kakelend kippenhok was.

Continue Reading →

MTV verpakt onheilstoekomst van twintigers in donuts en seks

De twintiger jaren zijn een fascinerende leeftijd. Op weg naar volwassenheid worden jeugdige onzekerheden afgeworpen en vervangen door grote-mensen-zorgen. De jaren twintig zijn een tijd van diepe vriendschap en ontwikkelende relaties. Na het afstuderen realiseert de twintiger zich dat niet alles meer mogelijk is, maar het voelt nog alsof er zoveel kan. Deze tijd is een prachttijd voor makers van populaire cultuur. Na films en series als St. Elmo’s Fire (1985), Melrose Place (1992), Singles (1992) en Reality Bites (1994) culmineerde dit pseudogenre met Friends (1994). Groepjes twintigers die worstelen met het leven en elkaar vormen dankbaar en leerzaam kijkmateriaal voor andere twintigers die worstelen met het leven en elkaar.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (7): Nostalgie

Twintigers van nu zijn nostalgisch naar Pokémon en games uit de jaren ’90, ouderen van nu kunnen bij Omroep Max allerlei programma’s uit hun verleden kijken. Hipsters drijven op nostalgie en nostalgische producten. Waar komt die zucht naar een verloren verleden vandaan? In de zevende aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over nostalgie. Luisteren en meer info hier.

Academic experts in the media

Media are filled with experts, talking heads that comment on just about anything. This was the topic of the first Onder Mediadoctoren, a podcast that I make with fellow media scholars Vincent Crone and Chris Aalberts. Daily newspaper NRC Next wanted to find out what value these experts add to media content. They asked Nieuwsmonitor to investigate the frequency of professors in the media and they interviewed several academic experts, including me, on their media appearances. Read article.

Maakt porno de wereld beter?

Brian McNair, hoogleraar journalistiek, media en communicatie aan de Queensland University of Technology, heeft een boek geschreven over de verschillende manieren waarop porno de wereld ten goede heeft veranderd. Dat is bijzonder. Weliswaar is het kijken naar porno redelijk geaccepteerd tegenwoordig, maar toch zullen weinig mensen het openlijk opnemen voor porno, laat staan dat ze er de lof van zingen.

Dat komt doordat die acceptatie dubbelzinnig is, zoals wel met meer seksuele zaken het geval is. Vorige week berichtten conventionele media, waaronder de site van deze krant, over de operatie die Ron Jeremy onderging vanwege een bijna fataal aneurysma, een slagaderverwijding. Ron Jeremy is een beroemd pornoacteur. Daaruit kun je afleiden dat pornografie allang geen taboe meer is.

Continue Reading →

Amsterdam gooit creatief vrijzinnig imago in de gracht

De gemeente Amsterdam verklaarde deze week de oorlog aan Airbnb, de online marktplaats voor het verhuren van privéaccommodatie. De aankondiging kreeg direct internationale aandacht. Terwijl de stad miljoenen spendeert aan citymarketing, wordt het imago van Amsterdam met één kort duwtje de gracht ingegooid. De beweegredenen van de gemeente zijn onnavolgbaar. Het kan in ieder geval niet gaan om de opgegeven redenen.

Continue Reading →

Liever porno dan preuts

Fifty Shades Of Grey is het meest gereserveerde boek van de Groningse bibliotheek. Een teken van het doorbreken van een taboe, een signaal van een nieuwe openheid over seks of ‘gewoon’ een spannende keukenroman? Voor het Groninger Forum vooral aanleiding om op 7 februari 2013 een erotische debatavond te organiseren onder de titel Van Preuts Tot Porno. De avond begon met een talkshow over de gevolgen en effecten van pornificatie. Samen met Bram Bakker en Maartje Goedhart vormde ik het panel. Ik sprak onder andere over de effecten van porno kijken op jongeren en over de mogelijkheid dat pornografie de wereld opener maakt.  

Stop gênante emotie-exploitatie

Dankzij internet kan iedereen een website beginnen en zijn verhaal vertellen. Dankzij sociale media kunnen zulke stukken ook gedistribueerd worden zonder tussenkomst van conventionele media. Een stuk van een onbekende burger kan zo een publiek van duizenden bereiken. Dit doorbreken van de macht van conventionele media is democratiserend en daarom in beginsel goed. Er zijn echter domeinen waarbij dit ontbreken van journalistieke poortwachters leidt tot extreem pijnlijke en gênante situaties. Twee recente zaken illustreren mijn punt: de zelfmoord van Tim Ribberink en de date rape van ‘Evelien’*.

Continue Reading →

Onder Mediadoctoren (6): Recensies

Media staan bol van recensies van allerlei cultuuruitingen. Aristoteles deed het al in zijn Poetica; tegenwoordig vertelt menig blogger wat hij vindt van muziek, film, boek of feest. Waarom zijn mensen geïnteresseerd in de mening van een ander? In de zesde aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over de recensie. Luisteren en meer info hier.