schoolklasGeesteswetenschappers kunnen niet rekenen. Laatst zat ik er met een in de trein en elke keer als ze het over cijfers had, maakte ze hulpeloze bewegingen met haar armen boven haar hoofd. Dat is op zich niet erg, haar onderzoek gaat over archieven. Het wordt wel erg als geesteswetenschappers moeten gaan besturen aan een universiteit die denkt dat ze een bedrijf is.

Een collega vertelde me een bizar horrorverhaal uit zijn leven aan de FGw in tijden van bezuiniging. Laten we hem Jaap noemen, want zo heet hij. Via een excelsheet die werd rondgemaild ontdekte hij dat hij moest surveilleren bij een eerstejaarsvak. Hij stond twee maal ingeroosterd op vrijdagavond, van 19.00 tot 21.40 uur. Dat is natuurlijk een rampzalig tijdstip om een tentamen te maken, maar daar gaat deze column niet over.

Jaap is universitair hoofddocent (uhd). Het vak waar hij moest surveilleren is niet zijn vak. Hij is er op geen enkele manier bij betrokken. Jaap heeft een zware onderwijsload, zoals dat in lelijk Nederengels heet. Momenteel geeft hij drie vakken en begeleidt hij vier masterscripties, maar toch heeft de onderwijsinplanner nog wat losse uurtjes gevonden die Jaap dan maar moet invullen met surveillance.

Je zou denken dat voor zulke klusjes goedkopere krachten inhuurt, maar externen zijn momenteel verboden onder het mom van bezuiniging. Docenten op vrijdagavond naar zwetende studenten laten staren, is duurkoop op meerdere vlakken. Het is een onnodige verhoging van de werkdruk die, zo heeft de Maagdenhuisbezetting pijnlijk duidelijk gemaakt, toch al als extreem hoog wordt ervaren. Daarnaast is Jaap natuurlijk gewoon veel te prijzig om te surveilleren.

Voor het houden van toezicht bij tentamens is de specialistische kennis van een uhd niet vereist. Het enige dat je moet kunnen, is opletten dat niemand spiekt. Het is een perfect bijbaantje voor senioren: zo verdienen ze een zakcentje naast hun AOW en pensioen, en komen ze ook nog in aanraking met jonge mensen. Navraag bij Uitzendbureau 65plus, leverancier van surveillerende bejaarden, leert dat senioren zo rond het minimumloon betaald krijgen. Zelfs met de toeslag voor de kosten van het uitzendbureau is dat een prikkie.

Uhd’s zitten doorgaans in schaal 13 of 14. Dat maakt ze minstens drie keer duurder dan iemand die het minimumloon verdient. Binnen de FGw wordt wel gesproken over de inzet van externe bejaarden bij tentamens. Het zou het faculteitsbestuur goed doen het niet alleen bij praten te houden, maar om ook eens te gaan rekenen. Zolang ze bij de FGw zulke basale sommen niet kunnen maken, is er geen hoop voor de geesteswetenschappen.

Deze column verscheen eerder in Folia.