Stop januari

fiets ongeluk beenHet nieuwe jaar was kersvers toen ik er al helemaal geen zin meer in had. De klok had nog niet eens vijf geslagen, of ik viel head first van mijn fiets tegen het asfalt van de Haarlemmerdijk. In die ene split second die het duurde, wist ik dat serieuze blikschade aan mijn lijf onvermijdelijk was.

Oud & nieuw is stom, dat weet iedereen. De verwachtingen zijn hoog en daarom valt het altijd tegen. Waar feestjes als Koningsdag en Pride draaien om spontaniteit en serendipiteit, moet oudejaarsavond altijd ver vooruit gepland worden. Mensen die er verstand van hebben, vieren het dan ook op een andere dag: zie de populariteit van Oud & Opnieuw (11 december), F*CK NYE! (29 december) en Breakfast Club (1 januari).

De dagen voor 31 december zijn heerlijk loos, maar worden overschaduwd door de druk van De Nacht. Zijn alle vrienden wel op dezelfde plek? Wie ga je kussen om middernacht? De arbeid ligt stil, tenzij je in een winkel werkt, want mensen willen na kerst alleen maar meer eten en meer spullen vergaren. In de media word je doodgegooid met stompzinnige terug- en vooruitblikken, samengesteld in november en gekozen op basis van die arbitraire grens tussen 31 december en 1 januari.

Als je dan oud & nieuw overleefd hebt, wacht je januari.

De Romeinen deden aanvankelijk niet aan januari en dat hadden ze slim gezien. Er zijn maar weinig dingen erger dan de Janusmaand – al is februari een goede runner-up. Januari is een eindeloos weiland van oneindige grijsheid. De dagen worden langer, waardoor die grijsheid zich nog iets nader aan je opdringt. Als maanden locaties waren, dan is april het Vondelpark, november het Zeisterbos en januari een industrieterrein langs de A2.

Het is de slechtst mogelijke maand voor goede voornemens. Vrijwel niemand rust uit tijdens de kerst en de eerste weken van januari draaien om werk inhalen, terwijl je de vervelende collega’s probeert te mijden die je willen kussen. Het is te koud en te nat om te beginnen met hardlopen; het is te druk en te ellendig om je dieet vol te houden of om een maand af te zien van alcohol. Er is een veel betere periode om je leven nieuw elan in te blazen: september.

Wij van de academie hebben het goed voor elkaar met het academisch jaar. Na de zomer is iedereen fris en fruitig. Er is een natuurlijke overgang naar – letterlijk – een nieuw seizoen. Een goed moment om te beginnen met iets, of dat nou een studie of een hobby of een leefgewoonte is. De overgang is niet krampachtig, want niet gecentreerd op één klokmoment. Je mag er zo’n zes weken over doen.

Er is niets inherent feestelijks aan het einde van een kalenderjaar – zelfs niet voor fiscalisten. We kunnen januari niet afschaffen, maar we kunnen wel stoppen met vieren dat hij is aangebroken. Verplaats oud & nieuw naar de zomer. Dan hoef ik me minder zielig te voelen over mijn ongelukkige start, die dan gewoon een onfortuinlijke nacht was. En dan voelt u zich wat minder schuldig over het gevoel van falen en de daarop volgende wanhoop die onvermijdelijk horen bij weer een januari.

Deze column verscheen eerder op Folia.