Blogger
In 2010, I joined the blogosphere as one of the founders of DeJaap where I was vice editor-in-chief for 2,5 years. Here, I collect my longer blog contributions. My posts are intended to make academic thinking about popular culture accessible to a wider audience. In addition, I write about academic life and society in general. You may also be interested in my daily blog at DiepOnderzoek.nl.
Panic on ‘social media stress’ debunked
This week’s moral panic on youth and new media was called ‘social media stress’. Two clever entrepreneurs behind a foundation called Nationale Academie Media & Maatschappij [National Academy Media & Society] published a report warning about the dangers of this new phenomenon. Several media picked it up without any form of critique, including the news on the public broadcaster.
I wrote a blog post on the report, criticizing the study, the authors’ intentions behind it and the journalists who failed to see the flaws. The post was picked up rapidly on Twitter and was also published by De Nieuwe Reporter, de Volkskrant and the Belgian site Mediakritiek.
Central to this affair is the amount of money that can be made inciting fear about young people. The government spends a lot of money on initiatives on media literacy based on such fears. When the fear mongers are also the people benefiting from these funds, a watchdog is needed. It is clear that conventional media have failed in this. One might think this is due to budget costs, but this shocking interview with the editor-in-chief of the public TV news points to something else: he does not see it as his responsibility. Thank goodness there are bloggers. Alexander Pleijter from the university of Groningen wrote, based on this case of social media stress, this blogpost on bloggers vs journalists: who to believe?
The authors of the report responded on Thursday, a comment which failed to convince. My reaction to them was published on DeJaap. It appears that the matter is far from over.
Reality-TV als instrument van de heersende klasse
Continue Reading →
Veel mensen zien het kapitalisme als waarheid, als oplossing, als de juiste manier om de samenleving in te richten. Zij vinden dit niet omdat ze op school de hele dag ‘kapitalisme is goed’ moesten herhalen. Volgens de Franse filosoof Althusser wordt ideologie niet als een statisch geheel opgelegd door de heersende klasse. In plaats daarvan wordt de ‘waarheid’ van een ideologie steeds herhaald en herbevestigd, waardoor het een soort common sense wordt. Ideologische staatsapparaten spelen hierbij een centrale rol: sociale instituties die ideologieën subtiel doorgeven. De school is er één van, maar ook taal, familie en de media zijn ideologische staatsapparaten. In onze tijd maken ideologische staatsapparaten ons tot neoliberale burgers. En geen enkel ander genre in de massamedia doet dat zo goed als reality-TV.
Hoe we verkeerd tegen (online) pesten aankijken
Continue Reading →
De laatste tijd is er veel aandacht voor pesten en dan met name voor wat wel cyberbullying wordt genoemd. De zorgen zijn recent aangewakkerd door de hype rond bangalijsten. Daarnaast draait in de VS de spraakmakende documentaire Bully, waarin vijf gepeste kinderen gevolgd worden. Iedereen lijkt het erover eens dat pesten slecht is en dat online pesten nog slechter is. Het internet gaat immers nooit uit en anonimiteit werkt een hardere opstelling in de hand. In deze discussies wordt er vanuit een volwassen perspectief naar pesten gekeken, terwijl we weinig horen van kinderen en jongeren zelf.
‘Gezinsleven belangrijk vinden is een teken van religie’, en andere vreemde opvattingen van Motivaction
Gisteren bracht Trouw een opmerkelijk artikel over onderzoek van Motivaction. “Allochtone jongeren lijken op autochtone” was de kop, met als ondertitel “Jongeren houden van kopen en consumeren, welke achtergrond ze ook hebben. Dat is een motor van integratie.” Het artikel in Trouw staat vol met zulke nonsens dat je je af vraagt waarom Motivaction in hemelsnaam denkt dat dit positieve publiciteit oplevert. We gaan stap voor stap fileren.
Continue Reading →
Bij Pauw & Witteman zitten is net zo eng als naar Tijd Voor Max gaan
Afgelopen donderdag zat ik bij Pauw & Witteman om te praten over bangalijsten. Ik spreek regelmatig met media, zowel print als radio en televisie. Dit mediaoptreden was echter anders. PenW heeft niet alleen een reputatie niet zo goed om te kunnen gaan met vrouwen aan tafel, maar de vrouwelijke gasten worden ook nog eens volledig kapotgemicroblogd op Twitter. Moet je als vrouw wel bij P&W gaan zitten?
Continue Reading →
Zorgen om bangalijsten gaan niet om hoeren maar om hysterie
Het woord van de dag was gisteren ‘bangalijst’. Spitsnieuws rapporteerde over lijsten met namen van de grootste sletten die scholieren aan elkaar zouden sturen via telefoon of sociale media. De media waren snel met de verspreiding (Telegraaf, RTL Nieuws). Opvallend is dat het fenomeen niet alleen voor waar wordt aangenomen en als trend wordt gezien, het wordt ook direct benoemd tot erkend probleem: “Autoriteiten maken zich zorgen over een nieuwe trend onder jongeren” (Hart van Nederland). De bangalijst heeft alles in zich om aanzet te geven tot morele paniek.
Continue Reading →
Femininisering van het onderwijs blijkt mythe
Dankzij de zedenzaak rond Robert M. wordt er weer volop gesproken over gender en onderwijs. Zo werd er afgelopen zaterdag bij Debat op 2 gediscussieerd over de (on)gewenstheid van mannen in de kinderopvang. Deze discussie maakt deel uit van een breder debat over het ‘jongensprobleem’ en de femininisering van het onderwijs: de effecten van de ontwikkeling dat er nauwelijks nog mannen les geven in de onderbouw. Dergelijke zorgen geven aanleiding tot oproepen voor nieuw beleid, zoals de herinvoering van seksegescheiden scholen. De vraag is echter: hebben jongens wel een achterstand in het onderwijs? Recent onderzoek laat zien van niet.
Continue Reading →
Hoe we ondanks overheid en omroepen toch HDTV kregen
Na jarenlang analoog te hebben gekeken, heeft digitale televisie snel de woonkamer veroverd. Nu is er een nieuwe technologische ontwikkeling gaande. We moeten allemaal in high definition gaan kijken: HDTV. Zo’n verandering gaat niet zomaar, maar vraagt investeringen van fabrikanten, omroepen, distributeurs én huishoudens. Hoe verloopt zo’n proces? Welke factoren bevorderen en belemmeren een dergelijke invoering? Deze vragen staan centraal in het proefschrift van Eva Baaren, dat zij gisteren succesvol verdedigde.
Continue Reading →
Beschimping vrouwelijkheid PvdA-kandidaten erger door ‘celebrity politics’
Continue Reading →
De afgelopen dagen stortten de media zich bovenop vrouwelijke politici. Twee van de kandidaten voor het PvdA-leiderschap zijn namelijk vrouw en die afwijkende sekse houdt de Nederlandse gemoederen flink bezig. Nebahat Albayrak werd maandagavond ondervraagd over haar vrouwelijkheid, waarna een discussie ontstond over het seksisme van interviewer Jeroen Pauw. Dinsdag maakte Lutz Jacobi haar kandidaatschap bekend. Op Twitter regende het opmerkingen over haar sekse en er verschenen onflatteuze foto’s. De beschimping van vrouwelijke politici is niets nieuw, maar het huidig klimaat van ‘celebrity politics’ is wel extra ongunstig voor vrouwen.
Eindejaarscolumn: 2011 lange neus naar babyboomers
Decennialang claimden babyboomers het alleenrecht op jongerenprotest. Omdat hun generatie zo betrokken en geëngageerd was op jonge leeftijd, werd dit de standaard voor alle leeftijdscohorten die erna kwamen. Zo moest na de Maagdenhuisbezetting in 1969 – de culminatie van babyboomprotest in Nederland – iedere generatie studenten eveneens het bestuurlijk centrum van de UvA bezetten. Hoezeer de nieuwe jeugd pogingen deed ook rebels en politiek te zijn, geen enkele groep kon ooit tippen aan de babyboomers. Zelfgenoegzaam en arrogant lieten zij geen gelegenheid onbenut om duidelijk te maken hoe teleurgesteld ze waren in de betrokkenheid van generatie X, Y en al die andere labels. Dit jaar veranderde dat. 2011 was het jaar dat het babyboomers-monopolie op jeugdig protest werd doorbroken.
Continue Reading →
Lessen uit de Engelse rellen: The Guardian als kritische onderzoeker
De Engelse rellen deden deze zomer niet alleen het Verenigd Koninkrijk, maar ook de rest van de wereld opschrikken. Wat moesten we hiervan denken? In vergelijking met het jeugdig protest in Noord-Afrika leken de rellen in Engeland zinloos, opportuun en vooral apolitiek. De Britse premier wilde het zelfs niet eens als een protest zien. In een unieke samenwerking onder de titel Reading The Riots heeft The Guardian samen met de gerenommeerde London School of Economics (LSE) onderzoek gedaan naar de oorzaken en gevolgen van de rellen.
Continue Reading →
Wetenschappelijke kennisdeling moet afgedwongen worden
Continue Reading →
Dit is de uitslag van een testje dat alles wegheeft van een quiz uit de Cosmo om vast te stellen wat voor soort schoen ik ben. De zelftest is echter ontwikkeld door het Rathenau Instituut, met medewerking van prestigieuze De Jonge Academie van de KNAW. De test heet de Relevantiewijzer en is bedoeld “om de discussie over valorisatie te stimuleren” (valorisatie is het toepasbaar maken van kennis). Los van de vraag of dergelijke popularisering in combinatie met het overboord gooien van wetenschappelijkheid nodig is om medewerkers van universiteiten naar een voorlichtingsmiddag te trekken, is de discussie die de Relevantiewijzer wil stimuleren een belangrijke.
Academische uitgevers zijn stille afpersers belastingbetaler
Terwijl studenten actie voeren tegen ‘boete’ op lang studeren en hoge kosten van een tweede master, terwijl het volk zich verbaast over het graaigedrag van onderwijsmanagers en terwijl onderzoekers in steeds zwaardere competitie zijn voor beurzen, verdwijnt een groot deel van het belastinggeld bestemd voor onderwijs en onderzoek stilletjes in de zakken van grote corporaties. De academische uitgeverswereld is booming business. Universiteiten betalen honderdduizenden euro’s per jaar aan bedrijven als Elsevier om het werk dat hun eigen werknemers produceren beschikbaar te maken. Een bizar systeem waar de belastingbetaler geen weet van heeft.
Continue Reading →
Roos Vonk mist academische basisvaardigheden
Na de val van Diederik Stapel, ligt nu zijn collega Roos Vonk onder vuur. De houding van de hoogleraar sociale psychologie in de zaak is dan ook uiterst opmerkelijk. Waar Stapel een stiekeme fraudeur is, is Vonk openlijk arrogant. Maandagavond liet zij in Pauw & Witteman weten dat ze geen moment dacht dat er sprake kon zijn van fraude. Dat is op zich niet zo raar, maar de toon en het dedain waarmee ze de naar eigen zeggen “wel honderden mails” van criticasters op hun onderzoek terzijde schoof, getuigen van een lage wetenschappelijke standaard.
Continue Reading →
Ontgroening de pest voor afzonderlijke opleidingen, niet voor universiteit
Vorige week kwam in het nieuws dat de UvA lidmaatschap van het ASC en Lanx (‘VU corps’ voor de ouderen van dagen) afraadt. Het bericht bleek een eenzijdig initiatief van de opleiding Psychologie, want officieel zal het College van Bestuur (CvB) nooit afstand nemen van de verenigingen. De actie laat zien hoe de opleidingen in hun maag zitten met ontgroeningen. Bij Communicatiewetenschap – een van de grootste studies – zijn studentenverenigingen ongewenst. De docenten van de werkgroepen krijgen instructie geen uitzonderingen te maken voor de oververmoeide studenten die de eerste weken ploeteren.
Continue Reading →
Brandend Londen wel degelijk politiek ingegeven
Waarom mensen in opstand komen is een van de centrale vragen van de politicologie. De vraag ligt sinds dit weekend op iedereens lippen. Hordes plunderende jongeren uit de stedelijke onderklasse zetten Engelse steden in brand. Het zijn rellen die niemand zag aankomen en waar iedereen verbaasd over is. Waar jongeren in Egypte, Libië en Syrië strijden voor democratie, wordt er afschuw uitgesproken over het ontbreken van een dergelijk politiek motief in Engeland. Ordinaire criminelen zouden het zijn en hebzucht de drijvende kracht. Een volksopstand is echter per definitie politiek.
Continue Reading →
NRC hoofdredactie tendentieus, ongefundeerd en nodeloos kwetsend
In het hoofdredactioneel commentaar van 26 juli haalt NRC Handelsblad hard uit naar het internet. Beschreven wordt hoe een kunstenaar foto’s van twee jonge meisjes gebruikt in zijn expositie ‘Showroom Girls’. NRC stelt dat dit project “etaleert hoe klakkeloos mensen nog altijd omgaan met sociale media, hoe weinig ze zich bekommeren om hun privacy. (…) Het lijkt of niemand de brenger van het slechte nieuws wil zijn, bevreesd afgerekend te worden als old school-spelbreker die anderen hun gein niet gunt.” Met dit commentaar plaatst NRC zich in een lange traditie van technologievrees, volledig ongehinderd door enige kennis van zaken. NRC doet dat bovendien schaamteloos over de lichamen van wat zij zien als de meest kwetsbare mediagebruikers: jonge meisjes.
Continue Reading →
Onderzoek: Pownews niet schuldig aan hoger politiek cynisme
Job Cohen in de polonaise bij KoffieMax, Balkenende die van een skateboard valt en natuurlijk alles wat Hilbrand Nawijn doet (jumpen, de Macarena, met de Vengabus naar Ibiza) zijn voorbeelden van wat popularisering (of lelijker: entertainizering) van de politiek wordt genoemd. Hoewel geenszins nieuw (Den Uyl liep ook polonaise), vermengen politiek en vermaak zich steeds meer in de hedendaagse mediacultuur. We zien dit niet alleen in bovenstaande voorbeelden, maar ook in de vermenging van genres. Is Pownews nieuws of vermaak? De meeste mensen (vooral mensen die zichzelf zeer weldenkend beschouwen) zien popularisering als een slechte ontwikkeling: politiek is immers een serieuze zaak en al dat gelol erom heen leidt af van de gewichtige inhoud. Een tweede manier van kijken poneert dat door populaire formats als The Daily Show mensen die anders niet zouden kijken tóch politiek geïnformeerd worden. Student communicatiewetenschap Mark Boukes schreef zijn scriptie over politiek cynisme in relatie tot popularisering.
Continue Reading →
Proefschrift: innovatie in game-industrie slecht voor aanbod
Continue Reading →
Voor buitenstaanders is gamen een lachwekkende tijdsbesteding van marginale types, een tijdsbesteding die weliswaar zorgwekkend wordt als iemand in het echte leven mensen neerschiet maar die verder een randverschijnsel blijft. Als de filosoof Adorno nog had geleefd, had hij zich rot gelachen om die kwalificatie. Voor hem is een game een allesbehalve onschuldig handelsproduct uit de culturele industrie; een toonbeeld van hoe creativiteit en originaliteit verdrongen worden door massaal geproduceerde titels, die elke keer hetzelfde verhaal vertellen en die – uiteindelijk – als een fopspeen werken zodat het volk niet nadenkt over hun belabberde positie. Mediawetenschapper David Nieborg volgt in de voetsporen van Adorno en bekijkt games als gecommodificeerde cultuurproducten. Hij promoveert vandaag op zijn analyse van de ‘zevende generatie Triple-A spelcomputergames’.
Pleidooi voor de ongebruikte baarmoeder
Sinds ik kan praten, vertel ik aan iedereen dat ik geen kinderen wil. Ik heb niets met kinderen. Nooit gehad. Volgens mij vond ik kinderen ook niet leuk toen ik zelf nog kind was. Ik vond poppen dom en oppassen suf. Mijn gebrek aan kinderwens wordt altijd op dezelfde manier beantwoord. “Dat komt nog wel” hoor ik al zo’n 32 jaar. Als kinderloze vrouw word je voortdurend belaagd door drammers die vinden dat je moet gaan werpen. Persoonlijk vind ik dat nogal beledigend.
Continue Reading →
Recensie: ‘Veel gekwetter, weinig wol’ van Chris Aalberts
Nergens wordt zoveel lucht verkocht als in de wereld van sociale media. Dat geldt niet alleen voor bedrijven. Ook de overheid weet niet hoe snel ze op de netwerkwagen moeten springen om vooral maar dichter bij meer betrokken burgers te kunnen zijn. Chris Aalberts en Maurits Kreijveld schreven het boek Veel gekwetter, weinig wol over de rol die sociale media daadwerkelijk spelen in de wereld van politiek en overheid. De nadruk ligt daarbij op ‘daadwerkelijk’, want het is de intentie van de auteurs om de politieke potentie van web 2.0 te evalueren. De lezer voelt de conclusie al aankomen: Kreijveld en Aalberts zijn niet zo enthousiast over de interwebs.
Continue Reading →
Proefschrift: Chinese jeugd niet toonbeeld van geslaagde integratie
De multiculturele discussie gaat in Nederland vooral over groepen die sociale of economische problemen veroorzaken. Chinezen zijn daarvan uitgesloten. “Ze klagen niet, halen geen narigheid uit en ze werken hard” schreef de Telegraaf ooit onder de kop ‘Chinees ideale allochtoon’. Chinezen worden daarbij gezien als een homogene groep, die bovendien fundamenteel anders is dan andere migranten. Communicatie-wetenschapper Yiu Fai Chow onderzocht in hoeverre deze ‘model minority myth’ klopt. Hij promoveerde vorige week op onderzoek naar de cultuur van jonge Chinezen in Nederland.
Continue Reading →
De hoofddoek als liberaal symbool
Er is deze week veel gesproken over de relatie tussen religie en het liberalisme, waarbij de twee steeds als tegenpolen werden gepresenteerd. Dat was niet verwonderlijk, omdat de discussie ging over de SGP, een partij die vrouwen uitsluit en die vrijheden wil beperken. Vrijheid van het individu is nu juist dé centrale waarde van het liberalisme. Dat religie en vrijheid ook samen kunnen gaan laat de hoofddoek zien. Jawel, de hoofddoek, dat religieuze symbool dat de liberalen zo graag willen verbieden.
Continue Reading →
Je mag wel homo zijn, maar geen relnicht of tuinbroekpot
Dit weekend schudde Nederland een heel klein beetje op haar grondvesten. Jan Kees de Jager, het olijke dikkerdje dat de financiën van het land op orde houdt, had aan De Telegraaf verteld dat hij tegenwoordig gelukkig is met een man. De reacties liepen uiteen, van argwaan ten aanzien van de late uit-de-kast-kom-leeftijd tot afwijzing van de ophef. Het feit dat dit nieuws is, zegt hoe dan ook iets over de moeizame acceptatie van homoseksuelen in Nederland.
Continue Reading →