Blogger

In 2010, I joined the blogosphere as one of the founders of DeJaap where I was vice editor-in-chief for 2,5 years. Here, I collect my longer blog contributions. My posts are intended to make academic thinking about popular culture accessible to a wider audience. In addition, I write about academic life and society in general. You may also be interested in my daily blog at DiepOnderzoek.nl.

De datingsite als valse belofte van vooruitgang

Wie Game of Thrones kijkt weet dat het huwelijk een manier is om allianties te smeden. In traditionele samenlevingen worden huwelijken bekokstoofd. De beroemde antropoloog Claude Levi-Strauss constateerde dat in premoderne gemeenschappen vrouwen gebruikt worden als ruilmiddel, vergelijkbaar met eten. Gelukkig leven wij in Nederland onder moderniteit. Individuen zoeken nu zelf een partner, zonder (veel) bemoeienis van ouders. Als iemand er niet in slaagt om tijdens studie, werk of discobezoek een geschikt exemplaar te bemachtigen, is daar altijd nog het internet. De datingsite is onmiskenbaar een modern verschijnsel, een uitvloeisel en kenmerk van de moderniteit.

Continue Reading →

Publicatiedatum: April 26, 2013

Een begerenswaardige single zijn doe je zo

Datingsites zijn marktplaatsen. Je kunt er snuffelen door singles die beschikbaar zijn voor liefde, romantiek of seks. Allemaal proberen ze zichzelf zo goed mogelijk te verkopen. Profielen zijn voorzien van een foto en een aantal doorzoekbare kenmerken, zoals lengte, haarkleur en kinderwens. Singles vertellen wie ze zijn door te schrijven over hun werk, vrije tijd, lievelingsboeken, -muziek, en -films, dromen en voorkeuren. Sommige singles zijn daarbij meer begerenswaardig dan andere. Die singles zijn de kwaliteitssingles: de meest waardevolle, de beste, de schaarste. Wie zijn dat precies? En hoe houdbaar is dat idee?

Continue Reading →

Publicatiedatum: April 19, 2013

In defence of Justin Bieber: why Anne Frank would have been a belieber

Anne Frank was a teenager avant la lettre. Though the word did not come into use until the 1950s, Anne embodied it in the 1940s. She had crushes on boys the way 13-year-olds crush on boys. She had a troublesome relationship with her parents, whom she felt did not understand her. She idolized movie stars, and put their cut-out pictures up on her bedroom wall. She dreamt of being a model and making it big in Hollywood. If she was 13 today, Anne Frank would have been a belieber.

Continue Reading →

Publicatiedatum: April 15, 2013

Rammelende teelballen: over de mythe van de biologische klok

In de natuur heb je paringsdrang en nestdrang. De combinatie van die twee stelt de voortplanting veilig. Met de komst van betrouwbare anticonceptie heeft de mens de natuur overwonnen. De zucht om te seksen is er nog wel, maar de drift om een nestje te bouwen is nu optioneel. Zolang je niet zwanger wordt, duikt die namelijk niet op. Bij mensen is er nog aandrang, die bekend staat als de biologische klok. Vrouwen zouden automatisch baby’s willen maken. Dit idee van een kriebelend ovarium is een fictie, die bovendien – zo blijkt nu uit onderzoek – ook kwetsend is voor mannen.

Continue Reading →

Publicatiedatum: April 12, 2013

Narcistisch zeiken over foto’s van meisjes

Wie herinnert zich sugababes en superdudes nog? Deze sites waren populair in het midden van de jaren ’00. Meisjes danwel jongens plaatsten er hun foto en op die foto’s kon je stemmen. Jongeren vonden het leuk– volwassenen vonden het huiveringwekkend. In 2007 was ik op een conferentie waar een onderzoeker vol afschuw zulke profielfoto’s van meisjes toonde, afkomstig van een vergelijkbare site uit een ander land. Slide na slide werd duidelijk dat meisjes zulke foto’s op een vergelijkbare manier maakten: hoofd een beetje schuin, borst naar voren en de ogen verleidelijk in de camera gericht. Het oordeel van de onderzoeker was hard: het internet was een plek waar meisjes zich onderwierpen aan stereotiepe vrouwelijkheid.

Continue Reading →

Publicatiedatum: April 5, 2013

Instagram beschermt tegen verkrachting

“Camera’s waken over u en onze veiligheid” staat er op borden waarmee cameratoezicht zowel wordt aangekondigd als gelegitimeerd. Dat voelt vaak helemaal niet zo: het is een vorm van in de gaten gehouden worden die de meeste mensen onprettig vinden. Surveillance op het internet wordt vrijwel altijd negatief beschouwd: hoe waarborg je privacy, hoe zorg je dat ongewenste informatie verdwijnt, hoe voorkom je identiteitsfraude? Toch zitten er ook goede kanten aan surveillance. In Amerika zorgden Instagram en YouTube ervoor dat een afschuwelijke daad – die helaas veel te gangbaar is – niet ongestraft kon gaan.

Continue Reading →

Publicatiedatum: March 22, 2013

Journal rankings schadelijk voor de wetenschap

Het beeld van de professor die zijn dagen slijt op een zolderkamertje in de ivoren toren en eens per tien jaar een boek schrijft is allang achterhaald. De invoering van marktdenken aan de universiteit heeft ertoe geleid dat wetenschappers afgerekend worden op hun output. Omdat wetenschappelijke productie nooit alleen maar over hoeveelheid kan gaan, was er behoefte aan een manier om de kwaliteit van die productie vast te stellen en telbaar te maken. Dat heeft vorm gekregen in een classificatiesysteem, de journal rankings. Dit systeem kent echter vele gebreken en is – zo stellen onderzoekers nu – zelfs gevaarlijk.

Continue Reading →

Publicatiedatum: March 15, 2013

De dood van Facebook is een kwestie van geduld

Facebook is een bijzonder onsympathiek merk. Hoewel meer dan een miljard mensen een account hebben, gaat het gebruik gepaard met enorm veel haat. Bij iedere ronde veranderingen aan de site zweren veel mensen dat ze hun account gaan opzeggen. Toch lijkt de grote uittocht tot nu toe uit te blijven. Facebook heeft zichzelf zowel onmogelijk als onmisbaar gemaakt, gelijk de NS. Er zijn desalniettemin meerdere aanwijzingen dat de populariteit van Facebook tanende is en dat de site langzaam verandert in een spookstad. Het tij is gekeerd.

Continue Reading →

Publicatiedatum: March 8, 2013

De zucht om alles verslaving te noemen

Masturberen was vroeger gewoon een zonde. Maar de kerk gaat met zijn tijd mee. HetReformatorisch Dagblad noemde deze week het niet kunnen stoppen met masturberen een verslaving. Dit sluit aan bij de mode: in onze huidige therapiesamenleving worden allerlei gedragingen bestempeld als verslaving die vroeger nooit zo gezien werden: liefdesverslaafd, informatieverslaafd of gameverslaafd.

Continue Reading →

Publicatiedatum: March 3, 2013

Waarom Lodewijk Asscher geen bankiers vangt

Moderniteit en onzekerheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vroeger – in tijden waarin traditie overheerste – kende iedereen zijn plaats en doel in de samenleving. De zoon van de smid werd ook smid en het geloof gaf houvast. Toen kwam de moderniteit met al haar veranderingen en gingen we zoeken naar onze identiteit. Moderniteit is ook onlosmakelijk verbonden met migratie. Industrialisatie, mechanisering en digitalisering hebben ertoe geleid dat mensen wegtrokken uit dorpen. Eerst naar de stad, maar in toenemende mate ook naar andere landen.

Continue Reading →

Publicatiedatum: February 22, 2013

Porno-angst maakt blind voor porno-voordeel

Soms is het verhelderend de zaken eens anders te bekijken. Je hoort altijd argumenten tegen porno en pornoficatie, waarop vervolgens wordt gereageerd. Ik vond het verfrissend om eens te beginnen met argumenten voor porno en pornoficatie, om daar dan vervolgens kritisch naar te kijken. Dat was de bedoeling van mijn bijdrage aan de Volkskrant van 9 februari. Naar aanleiding van Brian McNairs boek Porno? Chic! besprak ik of porno de wereld beter heeft gemaakt.

Voor Renate van der Zee is het onacceptabel om over porno te praten zonder de oude argumenten en daarom presenteert ze in een opiniebijdrage het een welbekende rijtje argumenten afgeleid van het oude antiporno-adagio ‘porn is the theory, rape is the practice’. Porno is volgens haar om drie redenen mensonterend: vrouwen die in de porno-industrie werken zouden dat vaak tegen hun zin doen, er bestaat porno die wordt aangeprezen als verkrachting, en hardcore porno zou mannen aanzetten vrouwen als objecten te behandelen. Dat een discussie oud is, betekent niet dat we hem niet moeten voeren. Graag reageer ik daarom op Van der Zee.

Continue Reading →

Publicatiedatum: February 20, 2013
underemployed

MTV verpakt onheilstoekomst van twintigers in donuts en seks

De twintiger jaren zijn een fascinerende leeftijd. Op weg naar volwassenheid worden jeugdige onzekerheden afgeworpen en vervangen door grote-mensen-zorgen. De jaren twintig zijn een tijd van diepe vriendschap en ontwikkelende relaties. Na het afstuderen realiseert de twintiger zich dat niet alles meer mogelijk is, maar het voelt nog alsof er zoveel kan. Deze tijd is een prachttijd voor makers van populaire cultuur. Na films en series als St. Elmo’s Fire (1985), Melrose Place (1992), Singles (1992) en Reality Bites (1994) culmineerde dit pseudogenre met Friends (1994). Groepjes twintigers die worstelen met het leven en elkaar vormen dankbaar en leerzaam kijkmateriaal voor andere twintigers die worstelen met het leven en elkaar.

Continue Reading →

Publicatiedatum: February 15, 2013

Amsterdam gooit creatief vrijzinnig imago in de gracht

De gemeente Amsterdam verklaarde deze week de oorlog aan Airbnb, de online marktplaats voor het verhuren van privéaccommodatie. De aankondiging kreeg direct internationale aandacht. Terwijl de stad miljoenen spendeert aan citymarketing, wordt het imago van Amsterdam met één kort duwtje de gracht ingegooid. De beweegredenen van de gemeente zijn onnavolgbaar. Het kan in ieder geval niet gaan om de opgegeven redenen.

Continue Reading →

Publicatiedatum: February 8, 2013

Stop gênante emotie-exploitatie

Dankzij internet kan iedereen een website beginnen en zijn verhaal vertellen. Dankzij sociale media kunnen zulke stukken ook gedistribueerd worden zonder tussenkomst van conventionele media. Een stuk van een onbekende burger kan zo een publiek van duizenden bereiken. Dit doorbreken van de macht van conventionele media is democratiserend en daarom in beginsel goed. Er zijn echter domeinen waarbij dit ontbreken van journalistieke poortwachters leidt tot extreem pijnlijke en gênante situaties. Twee recente zaken illustreren mijn punt: de zelfmoord van Tim Ribberink en de date rape van ‘Evelien’*.

Continue Reading →

Publicatiedatum: February 1, 2013
Gap

Alleen barbaren onderdrukken vrouwen

De UvA moet voor de rechter verschijnen omdat de universiteit onderscheid naar sekse zou hebben gemaakt bij de aanstelling van een Universitair Docent Economie, zo meldde de Volkskrant vorige week. Seksisme aan een universiteit is een serieuze zaak. In een land waar iedereen zo begaan lijkt te zijn met vrouwenrechten zou dit moeten leiden tot een schandaal. Maar nee, de publieke opinie nagelt degenen die zich hierover opwinden aan de schandpaal. Seksisme bestaat immers alleen nog buiten Nederland. Wie seksisme in Nederland signaleert, is een sneue zeurder.

Continue Reading →

Publicatiedatum: January 25, 2013
Scientology

Hypocriete angst voor subliminale beïnvloeding van religie

Een advertorial is een verkapte advertentie. We zien ze vaak in tijdschriften. De opmaak en schrijfstijl komen overeen met het blad, maar het bericht is ingezonden door een adverteerder die op deze slinkse manier mascara of nachtcrème wil verkopen. Denk ook aan Heineken in de Bond-films of het RTL-programma Life4You. Andere termen voor het vermengen van redactionele inhoud en reclame zijn brand placement en – heel hip – native advertising. Advertorials zijn een bekend verschijnsel en niemand doet er moeilijk over. Dat veranderde deze week toen The Atlantic op de site een advertorial van Scientology plaatste.

Continue Reading →

Publicatiedatum: January 18, 2013

Peilpraat: methodologisch verantwoord mopperen op peilingen

Zondagochtend is de hel voor politicologen. Iedere zondag maakt Maurice de Hond zijn peilingen bekend en iedere zondag nemen media die klakkeloos over. Een goed geschoolde methodoloog wordt daar knettergek van. Peilers geven weinig openheid over hoe ze meten en media rapporteren slecht over betrouwbaarheid. Omdat er een vermeend effect is van peilingen op het kiesgedrag is het cruciaal dat die peilingen meten wat ze beweren. Iedere zondag leidt dit tot wanhopige tweets van wetenschappers met roep om verandering. Amsterdamse politicologen konden zo niet langer leven en organiseerden daarom gisteren een symposium (pdf) voor peilers, pers en politicologen onder de titel ‘Vinger aan de polls’.

Continue Reading →

Publicatiedatum: January 11, 2013

Meta, of: hoe hipsters het opinieklimaat verziekt hebben

Op Twitter is het al een tijdje in om geen standpunt te verwoorden over een bepaalde kwestie, maar in plaats daarvan commentaar te geven op de discussie rond de kwestie. Zo plaatste iemand naar aanleiding van de ophef rond Theo Maassen en Wilders een tweet met ‘gelukkig 1966‘. De opmerking gaat alleen over de ophef en degene die hem plaatste zegt verder niets over de uitspraak van Theo Maassen. In plaats daarvan laat hij een kritische en ietwat ironische afstand ten aanzien van deze discussie zien. Dit heet meta. Meta is de opinietrend van 2013. We gaan hem steeds meer terug zien, op Twitter maar ook in langere opiniestukken.

Continue Reading →

Publicatiedatum: January 4, 2013

De Linda: Mogen (en kunnen) journalisten over scripties schrijven?

De relatie tussen onderzoek en journalistiek is een moeizame. Journalisten blijken slecht in staat om onderzoek op waarde te schatten (12) en de hoofdredacteur van het NOS Journaal vindt dat helemaal geen ramp. Het is voor de journalistiek moeilijk om te bepalen hoe goed een onderzoek is uitgevoerd. Dat komt allereerst omdat ze vaak alleen het persbericht lezen. Daarnaast is niet duidelijk wat als onderzoek mag tellen. Hoe zit het met onderzoek uitgevoerd door studenten? Kunnen we bijvoorbeeld de resultaten uit scripties zien als bewezen wetenschappelijke inzichten?

Continue Reading →

Publicatiedatum: December 20, 2012

De Linda: Marokkanen en de mislukte integratie van Seven of Nine

Een veelgehoorde mening in het integratievraagstuk dat ons de laatste weken weer nadrukkelijk wordt voorgelegd is dat Marokkanen anders zijn en zich aan ons moeten aanpassen. Dit vraagstuk staat al meer dan tien jaar op de agenda, maar we lijken geen stap verder te zijn gekomen. Het toelaten van een groep mensen die er misschien een andere mening op na houdt blijkt voor onze publieke sfeer een onmogelijke opgave, die daarom uiterst hypocriet tegemoet wordt getreden. De scifi-serie Star Trek: Voyager uit de jaren ’90 verduidelijkt dit democratisch dilemma goed met de ontwikkeling van het personage Seven of Nine.

Continue Reading →

Publicatiedatum: December 14, 2012
Facebook-fans-150x150

Lessen uit fanstudies voor marketeers

Dankzij sociale media en de terminologie van (bijvoorbeeld) Facebook zien we een fan als iemand die openlijk zijn affiniteit met iets of iemand verklaart. De negatieve bijsmaak die het woord fan eerder had is in korte tijd verdwenen en het krijgen/vinden/aantrekken van fans is een heilige graal voor marketeers geworden. Maar is het wel zo zaligmakend als iemand fan is van je merk? Wat houdt fan zijn eigenlijk in? Al twintig jaar wordt er vanuit media- en communicatiewetenschap onderzoek gedaan naar fans. Wat kunnen marketeers die van klanten graag fans maken leren van fanstudies? Op Marketingsfacts bespreek ik vijf kenmerken van fans die laten zien dat er een grens is tussen de waardevolle trouwe liefhebber en de hardcore fan. Deze inzichten kunnen ook positief worden ingezet.

 

Publicatiedatum: December 11, 2012

De Linda: Sletten aller landen verenigt u!

In oktober deed ik in de Volkskrant een suggestie over de invulling van seksuele diversiteitsles op school. In september werd bekend dat scholen hiertoe verplicht zijn. Ik betoogde dat de lessen leerlingen in staat zouden moeten stellen te onderzoeken welke normen over seksualiteit er bestaan en waarom die er zijn. De onveilige situatie voor homo’s komt immers voort uit normen over mannelijkheid. Zulke normen bestaan er ook over vrouwelijkheid. In het Engels heet dat mooi slut shaming. Meisjes worden voor slet uitgemaakt als ze afwijken.

Continue Reading →

Publicatiedatum: December 6, 2012

De Linda – Trouw bericht onjuist over onderzoek: Media wel degelijk aanstichters hype


De kwaliteit van journalistiek staat volop ter discussie. Na afloop van ‘Haren’ werd er bijvoorbeeld hevig getwist of de media schuld troffen. Ja, steldePeter Vasterman, gepromoveerd op mediahypes. Nee, vonden massamedia zelf. Deze week stond er een gerelateerd en opmerkelijk bericht in Trouw,dat gretig werd overgenomen. “Media vaak ten onrechte gezien als aanstichters hype” zou blijken uit onderzoek van FORUM en de Nieuwsmonitor. Klopt deze bewering? Vast een tipje van de sluier: nee.

Continue Reading →

Publicatiedatum: November 29, 2012
AHS Asylum

De Linda: Seks, bloed en de angstaanjagende wereld van voor de 2e feministische golf

Horror is vooral een filmgenre. Los van een paar uitschieters als The Twilight Zone en Are You Afraid Of The Dark lijkt bang gemaakt worden gewoon niet zo goed te werken in serieformaat op het kleine scherm. Bovendien gingen die series te veel over gewoon griezelen en te weinig over dat wat horror zo fascinerend maakt: de relatie tussen seks en geweld (denk Dracula en Psycho). De geweldige serie American Horror Story keert dat tij. Bomvol grensoverschrijdende seks en bloed houdt American Horror Story ons een culturele spiegel voor.

Continue Reading →

Publicatiedatum: November 22, 2012
Volendam

De Linda: De mediavloek van pittoresk Volendam

Deze week leerden we van BNN dat er in het rioolwater van Volendam veel cocaïne zit, genoeg voor iedere dag één lijntje per 40 bewoners. De conclusie het onderzoek was bijzonder aantrekkelijk verwoord voor de media: “Volendam snuift meer dan Parijs”. Zondag werd het onderzoek uitgezonden in Spuiten & Slikken, maar daarvoor al besteedden verschillende media er aandacht aan. Wat is er toch mis met Volendam?

Continue Reading →

Publicatiedatum: November 15, 2012

DeLinda: Hoera! De rechtse elite is terug

Vroeger had je linkse kakkers en rechtse kakkers. Zowel linkse als rechtse kakkers waren draagkrachtig en hielden van kunst en andere vormen van hoge cultuur. De elite had geld en smaak; een deel stemde rechts en een deel stemde links. Met de komst van het nieuwe millennium veranderde dit. Wellicht kwam het door Fortuyn, mogelijk werd het aangewakkerd door Wilders of misschien was het een andere vorm van backlash op het paarse kabinet en zijn verdwijnende ideologische tegenstellingen. Hoe dan ook, na 2000 was de elite ineens links.

Continue Reading →

Publicatiedatum: November 8, 2012
Asscher in de documentaire Bezem Door De Wallen

De Linda: Lodewijk Asscher: prestigeproject zonder verantwoordelijkheidsgevoel

Lodewijk Asscher wordt de nieuwe vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Voor Amsterdam is het een opluchting dat hij weggaat, maar voor Nederland baart het zorgen dat hij komt. Hoewel hij jong en fris lijkt, is Asscher van het ouderwetse politieke soort dat geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden. Een voorbeeld daarvan is de schandalige manier waarop Asscher omgaat met de hoeren van de Amsterdamse wallen.

Continue Reading →

Publicatiedatum: November 2, 2012

De Linda: Wat te doen bij wetenschapelijk plagiaat?

Onlangs deed ik een opmerkelijke constatering bij het blind peer-reviewenvan een artikel voor een wetenschappelijk tijdschrift. Niet alleen haalde de auteur in het theoretisch kader vrijwel exact dezelfde bronnen aan als ik in mijn proefschrift, hij/zij citeerde ook nog eens bijna dezelfde passages en had dezelfde interpretatie als ik. Hoewel er in de rest van het artikel verwezen werd naar de empirische resultaten en methodologische insteek van mijn dissertatie, stond er in het theoretisch gedeelte niets. Dat kan natuurlijk toeval zijn. Ik pakte mijn eigen werk er toch maar bij en toen kwam de schok. Er waren letterlijk zinnen overgeschreven. Plagiaat volgens het boekje dus.

Continue Reading →

Publicatiedatum: October 26, 2012

De Linda: Romney als feminist- het effect van memes op de campagne

In het debat tussen Romney en Obama van afgelopen dinsdag werd Romney gevraagd wat hij deed voor gelijke arbeidsrechten voor vrouwen. Romney vertelde dat hij als gouverneur van Massachusetts graag vrouwen in zijn kabinet wilde. Toen er geen vrouwen solliciteerden, ging hij te raad bij vrouwenorganisaties en zij brachten hem “multomappen vol met vrouwen”. Dit antwoord deed het internet exploderen en een nieuwe meme was geboren: binders full of women (zie hier voor volledige uitleg, zie hier de hilarische tmblr). Na de meme kwam de kritiek. Was zijn uitspraak niet juist heel goed? Is het niet slecht dat we Romney zo beschimpen terwijl hij moeite deed vrouwen in te huren? Is deze meme niet contraproductief in de feministische strijd?

Continue Reading →

Publicatiedatum: October 19, 2012
Malala

De Linda: Malala als de nieuwe Kony

Malala Yousufzai is een nieuwe heldin en ze pas 14 jaar oud. Ze wordt een symbool genoemd, een icoon. De hele wereld heeft afschuw uitgesproken. Wij staan achter Malala en wij zijn tegen de Taliban. De scheiding tussen goed en slecht is absoluut. Wie kan er ook in hemelsnaam iets tegen een meisjes hebben dat ijvert voor het recht om naar te school te gaan? Het is zo’n beetje het meest minimale in de strijd voor vrouwenrechten. En wie kan er in hemelsnaam het opnemen voor de Taliban? Ze hebben geprobeerd haar te vermoorden en aangekondigd dat ze dit nogmaals zouden doen. Malala is de belichaming van het ultieme goed, de Taliban van het ultieme kwaad. Maar wat moeten we daarmee? Wat heeft het voor zin hier allemaal bij stil te staan?

Continue Reading →

Publicatiedatum: October 12, 2012
Sleep Cycle

De Linda: zelfkwantificatie en de maakbaarheid van het individu

Je smartfoon is veel meer dan een minicomputer. Hij kan bijhouden hoe goed je traint, hoe goed je slaapt en zelfs hoe goed je seksleven is. De apps RunKeeperSlaap Lekker en SexTrack houden dat allemaal precies voor je bij. Het idee achter de apps is dat je als gebruiker data over jezelf verzamelt en zo tot inzichten over jezelf komt. Inzicht moet vervolgens leiden tot zelfverbetering: de volgende keer moet je verder rennen, lekkerder slapen en beter seksen. Met technologische snufjes data over jezelf verzamelen staat bekend onder verschillende namen: bio-hacking, participatory sensing of self-quantification. Wat voor informatie levert dit op? Wie is daarin geïnteresseerd? En welke functie heeft ‘zelfkwantificatie’?

Continue Reading →

Publicatiedatum: October 5, 2012

Discussie over Nieuwsuur starten doe je niet zo


Afgelopen zaterdag plaatste de Volkskrant een stuk van mij over Nieuwsuur. Ik betoogde dat Nieuwsuur zich bedient van stijlmiddelen die we vooral kennen van Amerikaans sensatienieuws. Vrijwel direct werd er gereageerd op Twitter. Met name (oud)medewerkers van Nieuwsuur waren not amused, culminerend in een reactie van Nieuwsuur-hoofdredacteur Carel Kuyl. Hij maakte me uit voor “pedant”, een “kletsmajoor” met een “warrig betoog”. Mijn lezing schoof hij geheel terzijde als “deerniswekkende onzin”. Wat ging er mis?

Continue Reading →

Publicatiedatum: September 11, 2012

Nieuwsuur als sensatietelevisie

“Maar nu eerst: als er niets gebeurt, kan een doodgewone blaasontsteking straks weer dodelijk zijn”; “Inmiddels waart het tuberculose-spook ook weer rond”; “alarmerende studie over de opkomst van TBC”; “dit is de noodklok”; “als we nu niet ingrijpen, verliezen we de strijd tegen tuberculose”; “vanuit Oost-Europa, Azië en Afrika komt het gevaar nu onze kant op”; “resistentie wordt een steeds groter probleem”; “eigenlijk staan we met de rug tegen de muur”; “het lijkt alsof de medische middeleeuwen terugkeren”; “dat is het doemscenario waar we uiteindelijk tegenaan gaan lopen”.

In de Deense detectiveserie The Killing contrasteren de warme truien van hoofdrolspeler Sarah Lund met de donkere grimmigheid van de serie. In de comedy Friends sluit de uitnodigende bank in het open café Central Perk perfect aan bij de gezelligheid die de vrienden uitstralen. Het is de sfeer die bepaalt hoe kijkers een televisieprogramma ervaren. En dat geldt niet alleen voor series, evengoed voor nieuwsprogramma’s. De zinnen waar dit stuk mee begon, komen uit een item over tuberculose van Nieuwsuur. Ze zetten duidelijk een sfeer neer, een sfeer van angst. Niet direct een toonzetting die men mag verwachten bij kwaliteitsnieuws. En die sfeer van angst krijgt extra lading door de andere twee opmerkelijke thema’s in de beeldtaal van Nieuwsuur: het benadrukken van autoriteit en het geven van een gevoel van urgentie.

De discussie over de kwaliteit van de publieke omroep gaat doorgaans over partijdigheid en objectiviteit. Maar iets anders blijft onderbelicht: kijkers krijgen met Nieuwsuur een programma voorgeschoteld met een sensationalistische toonzetting die de publieke omroep onwaardig is en volkomen overbodig.

Continue Reading →

Publicatiedatum: September 10, 2012

Meisjes zijn niet bitchy uit zaadbelustheid

Afgelopen vrijdag stond er een opmerkelijk bericht op Welingelichte Kringen. Meisjes doen zo naar tegen elkaar omdat zij met elkaar wedijveren om zaad. Dat klinkt aannemelijk, als je van evolutionaire verklaringen voor cultuur houdt tenminste. Als je van theorie en observatie houdt, is de verklaring vooral twijfelachtig en makkelijk. Wat is er precies onderzocht en wat kunnen we daarover zeggen?

Continue Reading →

Publicatiedatum: August 29, 2012

VK-recensie (5): Dik

Veel mensen denken dat mondialisering de wereld monotoon maakt, dat we dankzij het cultureel imperialisme van de Verenigde Staten overal hetzelfde denken, vinden en doen. Het onvolprezen Metropolis laat zien in hoeverre dat beeld klopt voor uiteenlopende thema’s, van omgang met huisdieren tot menstruatie. Om niet in de valkuil te lopen dat alles door een Nederlandse bril wordt bekeken, werkt Metropolis met lokale verslaggevers. Portretten op locatie worden afgewisseld met vox pop uit Nederland. Alles wordt aan elkaar gepraat door Stef Biemans met een semi-ironische, Frans-Bromet-achtige stem.

Continue Reading →

Publicatiedatum: August 8, 2012

VK-recensie (4): Stappenplan

‘Ik heb niets tegen homo’s, behalve als ze echt zo verwijfd doen.’
‘Ik zoek ze niet uit als vrienden.’
‘Zolang wij er geen last van hebben is het niet erg.’

Aan het woord zijn de jaarclubgenoten van Kelian. Hij heeft hun verteld dat hij meedoet aan een programma, maar ze weten niet dat dat Uit De Kast is. Voordat hij vertelt over zijn geaardheid, is het lachen-gieren-homobashen. Volgens Kelian draait de studentenvereniging maar om twee dingen: ‘bier en vrouwen regelen’. Omdat hij moet liegen over wie hij is, slaapt hij al weken slecht. Hij wil daar vanaf en heeft besloten uit de kast te komen. Arie Boomsma zal hem begeleiden bij dit proces dat volgens Boomsma uit twee stappen bestaat: uit de kast komen voor je ouders en voor je naaste vrienden.

Continue Reading →

Publicatiedatum: