• Waarom moeders zo vaak dood zijn in populaire cultuur

    ‘Ever since my mom died‘, zegt het personage, en dan moeten mijn bankhangmaatje en ik direct hard lachen. In populaire cultuur zijn moeders onevenredig vaak overleden. De dode moeder is een zogeheten trope, een terugkerend motief of cliché in populaire cultuur. Wat doet deze trope en waarom zien we hem zo vaak? Vooral… Read More

  • Met een column creëer je geen actiebereidheid

    Het heeft geen zin, denk ik moedeloos. Ik kan wel boos twitteren of columnen na weer een nieuwsbericht over te weinig geld voor universiteiten of te veel werkdruk voor docenten, maar het heeft geen zin. Ik heb dat al zo vaak gedaan maar het leidt tot niets. Academici zijn masochisten,… Read More

  • Hoe je een Oezbeekse spion kritisch leert denken

    ‘How do you become critical writer’, vroeg de spion me. Poeh lastige vraag, dacht ik. Na een korte overpeinzing antwoordde ik dat het natuurlijk allemaal begint bij kritisch lezen. Ik had mazzel want hij vroeg niet door. Nu, zeven jaar verder, heb ik nog steeds geen goede instructie over kritisch denken. De… Read More

  • Hoe we in gesprek kunnen blijven met complotdenkers

    Ineens gaat het heel snel. Veel mensen hebben de eerste prik al gehad, of in ieder geval een afspraak staan. Dit weekend gaat de samenleving grotendeels van het slot, zelfs de clubs mogen al open. Terwijl ik mijn herwonnen vrijheid vier, is er ook een groep die zich verder terugtrekt. De ‘wakkere’… Read More

  • De mensen van het laat-patriarchaat

    We leven in het laat-patriarchaat, zegt collega Laurens Buijs tijdens een lezing. Ik knik instemmend. Ik had de term nog nooit gehoord maar ‘laat’, dat klinkt goed. Laat klinkt als gevorderd, het hoogtepunt moet dus bijna bereikt zijn. ‘Het laat-patriarchaat’ klinkt als de laatste stuiptrekkingen van een onderdrukkend instituut. Buijs en ik… Read More

  • Peerreview beschermt nergens tegen

    Onlangs heb ik de wetenschap voor een schande behoed. Ik was gevraagd om een stuk te reviewen dat vol fouten in de statistiek bleek te zitten. Gelukkig was ik er als poortwachter! Alhoewel, niets houdt de auteurs tegen om het artikel in te dienen bij een ander tijdschrift waar de reviewers niets… Read More

  • Wetenschap is geen mening, maar kan wel politiek geladen zijn

    Wie onderzoek doet naar het kwantummeetprobleem moet een goed verhaal hebben om aan niet-bèta’s uit te leggen wat dat ongeveer inhoudt. Sociaalwetenschappers zitten met een ander probleem. Als zij zich in het publieke debat mengen, treffen ze allemaal mensen die eveneens geen kennis van hun vakgebied hebben, maar wel een… Read More

  • Vaccinatievreugde

    De jongen is superknap, ik had hem niet beter kunnen wensen. Aardig ook, dus tuurlijk mag ik een selfie maken terwijl hij het shot in me zet. Het is een prikkie van niets, en toch is het alles. De spuit in mijn arm is de deur naar mijn oude leven. Na maanden… Read More

  • Waarom LHBTQIA+ niet ingewikkeld is

    Raven van Dorst heet voortaan Raven van Dorst. De popmuzikant maakte eerder het grote publiek bekend met de term intersekse als presentator van het BNNVARA-programma Geslacht!. Nu laat hen weten zich te identificeren als non-binair. Sommige mensen vinden dat lastig. Weer een nieuwe term,… Read More

  • Het blijft onduidelijk welk effect hersenverschillen tussen man en vrouw hebben op gedrag

    Simone de Beauvoir had ongelijk, betoogt psychiater Iris Sommer in een Brainwash Talk. Ze kijkt erbij alsof ze een groot geheim verklapt. ‘Bij de geboorte zijn er al grote verschillen, en in de puberteit nemen die nog verder toe.’ Ik verslik me in pardoes in mijn pilsje. Hoe kan iemand zo triomfantelijk tentoonstellen… Read More

  • Hijra’s leren je dat seksualiteit een rollenspel is

    Seks is niet simpelweg een uiting van natuurlijk verlangen. Was het maar zo! Hoe we seks hebben en hoe we onze seksualiteit beleven is het resultaat van allerlei ideeën, opvattingen en verwachtingen die voortkomen uit heel specifieke historische, religieuze en culturele omstandigheden. Om dat te begrijpen kan het inzichtelijk zijn te kijken… Read More

  • Hoe machtig was Zondag met Lubach?

    Afgelopen weekend was de allerlaatste Zondag Met Lubach. De rek was eruit, je kunt je maar over zoveel onderwerpen boos maken. Het satirisch programma is alom bewierookt, en kreeg de afgelopen jaren steeds meer macht toegeschreven. Dat laatste is zowel terecht als overdreven. Humor is een prachtig onderzoeksonderwerp, omdat mensen… Read More

  • In It’s A Sin wordt de aidsepidemie hartverscheurend in beeld gebracht

    Jonge mooie mannen die zich onsterfelijk wanen, die het leven op alle mogelijke manieren vieren en vereren, en die vervolgens getroffen worden door een mysterieuze ziekte. De recente serie It’s A Sin brengt de aidsepidemie in Londen hartverscheurend in beeld en laat zien hoe de strijd tegen hiv en aids tegelijkertijd een strijd tegen… Read More

  • Wetenschapscommunicatie: als clicks de overhand nemen

    Je schrijft om gelezen te worden. Hoewel ik hard roep dat impact belangrijker is dan bereik, ontkom ook ik niet aan cijfergeilheid. Dus toen de persvoorlichter van de Universiteit Utrecht me honderdduizenden lezers voor de neus hield, hapte ik gretig toe. Mijn ervaring eindigde in een teleurstelling, en in een les. Wetenschapscommunicatie… Read More

  • Verdwenen basisbeursmiljoenen mogen niet in de vergetelheid verdwijnen

    De coronaperiode is één grote take-out-the-trash-day. Het maakt niet uit wat voor slecht nieuws er naar buiten komt, covid-19 begraaft alles. Deze maand onthulde Folia na langdurig en degelijk journalistiek onderzoek dat de honderden miljoenen van de afschaffing van de basisbeurs verdampten. Geen haan kraait naar dit grote onderwijsschandaal. Read More

  • Kan je feminist zijn op Instagram, waar het draait om mooie selfies?

    Instagram lijkt een onmogelijke plek voor feminisme. De app draait om beeld, liefst van jezelf en liefst het mooist mogelijk. Dat is niet gemakkelijk te rijmen met activisme. Toch weten feministen er een grote schare volgers op te bouwen, dankzij een lastige balanceeract. Read More

  • Jaloers op mijn oude ik

    Jaloezie is de stomste emotie. Ze is smerig, goor, groenmakend. Wie haar ervaart, verandert in een slechter mens. Jaloerse mensen kleineren en bespotten degene waarop ze jaloers zijn, en daarvan worden ze zelf kleiner en bespottelijker. Read More

  • De tedere mens achter de mannenhater

    De ergste mannenhater ooit. Dat is het beeld dat ik van radicaalfeminist Andrea Dworkin heb. Ze is de anti-Linda: anti-porno, anti-prostitutie, anti-seks. In juni leen ik voor onderzoek bij de UB een boek van haar. Tot mijn verbazing tref ik daarin een inscriptie. ‘To Henk Jan, Where are you? Love, Andrea’. Read More

  • Je radicaliseert niet tot coronawappie door te veel YouTube kijken

    Als je werkelijk denkt dat corona maar een griepje is, als je werkelijk meent dat mondkapjes slecht voor de gezondheid zijn, als je werkelijk gelooft dat Mark Rutte onderdeel is van een wereldwijd pedonetwerk, dan is het niet raar dat je iedere week op het Museumplein demonstreert en het waterkanon riskeert. Misleid… Read More

  • Een Museumplein vol placenta-etende moeders

    Mannen hebben het altijd gedaan, zo bleek deze week maar weer eens. Geen avondklok maar een mannenklok, stelde iemand zelfs voor om deze relellende te beslechten. Maar om het wantrouwen te duiden moet je verder kijken dan het sterke geslacht. Wat te denken van dit filmpje van een vrouw die als een totaal-wappie journalisten uitmaakt voor hyena’s en verraders? Read More

  • Geeky Dingen (69): Orwelliaanse spraakverwarring: 1984

    In deze aflevering praten de geeks met hun gast Dan Hassler-Forest over 1984. De laatste paar jaar vliegen termen als ‘Orwelliaans’, ‘newspeak’ en ‘doublethink’ over en weer in politieke debatten. Hoog tijd om dus een keer naar de bron te gaan en George Orwell’s 1984 te bespreken. We hebben het over het leven en… Read More

  • Mag je als docent bevriend zijn met je studenten?

    Nooit zal ik vergeten dat een hoogleraar ons na de laatste bijeenkomst meenam naar de Academische Club, toen nog een statig, exclusief establishment voor leden en hun introducés. Ik herinner me het niet alleen vanwege die gewichtigheid en de chesterfields, maar ook omdat we er amicaal en gelijkwaardig spraken. Ik voelde me bijzonder en erkend. Read More

  • Praten met je kinderen over seks is altijd een goed idee. Maar hoe?

    Moeilijk doen over seks is aangeleerd. We groeien allemaal op in een maatschappij waarin seks alomtegenwoordig is, maar waarin over seks ook geheimzinnig wordt gedaan. Die dubbele boodschap komt van verschillende kanten, van voorlichting op school tot de media, van je leeftijdsgenoten tot je ouders. Daardoor is het lastig om effecten goed te isoleren, dat geldt bijvoorbeeld voor porno, maar ook voor de effecten van seksuele opvoeding door ouders. Read More

  • Het leven lijkt dood, maar ik ben het niet

    Mijn leven heeft vertraging. Het oponthoud duurt al een tijdje en ik leg me er al bijna even lang bij neer. Zoals het geen zin heeft om op me te winden als een trein stilstaat in een weiland of snelheid moet minderen wegens een passerende ICE, zo heeft het ook geen zin me druk te maken om coronastremming. Ik wentel me in mijn winterslaap. Read More

  • Na zijn studie is iedereen de beste docent vergeten

    Een goede docent wil graag goed lesgeven. Hoe meer ervaren, hoe beter je weet hoe je dat moet. Corona gooide dat overhoop. Ineens waren docenten niet alleen meer docent, maar ook mediaproducent. Zulke dingen wil ik ook goed aanpakken, en daarom ben ik zo acht uur bezig met het maken van een kennisclip van een half uurtje. Volgens mij gaat er daar iets mis. Read More

  • Hoe Mark Rutte op de valreep toch nog iets voor de singles deed

    Mark en ik lijken op elkaar. Alle twee koken we zelden, hechten we weinig waarde aan spullen en hebben we genoten van The Crown. Hij heeft net als ik een hekel aan nietjes, en werk & identiteit zijn bij ons sterk met elkaar verbonden. Mark en ik zijn alle twee raar, want we hebben geen gezin. De premier en ik behoren beiden tot de exotische diersoort van de single. Read More

  • Waarom ik maar beter kan stoppen met controle op plagiaat

    Plagiaat is de academische hoofdzonde. Doen alsof jijzelf iets geschreven of bedacht hebt, terwijl het in werkelijkheid het werk van een ander is, is intellectuele diefstal. Dit is een belangrijke kwestie die schreeuwt om instructie en reflectie, maar voor zulke vraagstukken is in de universitaire leerfabriek geen plek. Plagiaat wordt gezien als lastpost, de preventie ervan is geautomatiseerd. Read More

  • Waarom de overgang niet de dood van je seksleven is

    Nadat Madonna de 50 was gepasseerd, moest het maar eens uit zijn met haar prikkelende poses. 'Put it away', schreef de Britse tabloid The Daily Mail. Want een oudere vrouw en seks, dat is vies. Toen een seksvideo van Patricia Paay een paar jaar geleden illegaal verspreid werd, waren de reacties van eenzelfde aard. Paay was veel te oud om nog seksueel actief te mogen zijn, laat staan om kinky fantasieën te hebben. Read More